در این مقاله تربیت نظامیان در اندیشه افلاطون و امام خمینی(ره) با روش توصیفی-تحلیلی و مقایسه ای بررسی شده است و هدف آن افزایش قدرت توصیف و تبیین نخبگان فکری - نظامی در موضوع جایگاه نظامیان در شکل­گیری مدنیّت و تمدن­سازی است. طی این مقاله گزاره­های افلاطون و امام خمینی(ره) در ابعاد مختلفِ موضوعِ تربیت نظامیان از متون آنان استنتاج شده است و سپس مورد تحلیل قرار گرفته و در نهایت وجوه تشابه و تفاوت دیدگاه­های دو متفکر در آن ابعاد تبیین شده است. نتیجة نهایی این مقایسه مبنی بر این است که نظام فلسفی افلاطون و برنامه تربیتی او در آرمان­شهر که با هدف تبیین عدالت و چگونگی استقرار آن صورت­بندی می­شود، اهمیّت اقشار نظامی را در زمینه شکل­گیری مدنیّت و حرکت به­سوی تمدن­سازی نشان می­دهد و در ردّ دیدگاه­هایی که اهمیت دادن به نظامیان را مقدمه فروپاشی مدنیّت می­دانند، پشتوانه استدلالی ارزشمندی ایجاد می­کند. در مقابل دیدگاه امام خمینی(ره) بیانگر این است که تفکر اسلامی قوّه و قوای نظامی را در چارچوب تربیتی شریعت، اخلاق و عقلانیّت تعریف کرده و این چارچوب اجازه نمی­دهد که حقوق و حوزه فردی و خصوصی نظامیان مورد تعدّی قرار گیرد؛ آنان را نیز از تعدّی به حقوق و حوزه خصوصی دیگران باز می­دارد و قوه و قوای نظامی را در خدمت حفظ نظام سیاسی، مدنیّت و تمدن­سازی تعریف می­کند.

این پژوهش با هدف ترسیم و ارایه مدلی برای اهداف تربیت اسلامی و به تبع آن مشخص کردن اهداف کلی، واسطه ای و تاکید بر اهداف رفتاری در تربیت اسلامی صورت پذیرفت. روش این پژوهش از نوع مفهومی و تحلیل محتوای متون دینی به صورت نظری (با استفاده از روش شناسی استنباط از متون دینی) بود. بدین منظور، تمام متون درجه اول دینی و بعضی از آثار صاحب نظران اسلامی، مورد جستجوی موضوعی و سپس، موضوعات یافت شده، مورد مطالعه دقیق و دسته بندی در رده های مختلف قرار گرفت. از دستاوردهای این پژوهش عبارت است از یک مدل جامع برای اهداف تربیتی که به صورت مخروطی تا سه- چهار ردیف ریز شده است و بعضی از قسمت های آن به عنوان نمونه، محتوی دهی شده است، از ویژگی های این مدل این است که با همه زوایای زندگی روزمره ارتباط مستقیم دارد و در عین حال به نگرش های زیرین تربیت اسلامی نیز توجه کرده است.

هدف از نگارش این مقاله دست یابی به افق های اثرگذاری بازی های نمایشی در رشد و تربیت انسان است. طبقه بندی و کاوش در هدف های آشکار و پنهان بازی های نمایشی که طراحی و اجرای هدفمند این بازی ها را از سوی مربی امکانپذیر می سازد. پژوهشگر در این مقاله 15 هدف کلی تربیت فردریک مایر که جنبه های مختلف فردی و اجتماعی انسان را شامل می شود، الگو قرار داده که تعداد 13 عدد از این هدف ها با بررسی بازی های نمایشی، چگونگی طراحی و اجرای آن ها و نظری که مؤلفان آن ها دارند در مجموعه ی بازی های نمایشی دیده شد. دو هدف تربیتی «ارج نهادن به ارزش های معنوی و اخلاقی» و «کارآمدی شغلی» از مجموعه هدف های تربیت مایر در بازی های نمایشی مشاهده نشد و به اثبات نرسید. نتایج به دست آمده نشان می دهد بازی های نمایشی دارای اهدافی روشن در تربیت هستند و با شکل جذاب و منحصر به فردی که دارند می توانند در قالب یک برنامه ی آموزشی هدفمند در آموزش و پرورش کشور استفاده شوند. بنابراین سؤال اصلی این پژوهش عبارت است از: چگونه می توان با دسته بندی و استفاده از بازی های نمایشی به اهداف آموزشی و تربیتی دست یافت؟

یکی از دغدغه های مربّیان تربیت اسلامی، تربیت در ساحت اقتصادی است. در راستای اولین گام این است که اهداف تربیت اقتصادی از منظر قرآن تبیین گردد و بدین تربیت سایر مؤلفه های تربیت اقتصادی همچون اصول و روش ها نیز جهت دهی شود. مربّیان نیازمندند که اول اهداف تربیت اقتصادی را تعیین کنند. هدف پژوهش این است که اهدافی که خداوند متعال در قرآن در رابطه با تربیت اقتصادی بیان کرده، جمع آوری شود و در چارچوب علمی ارائه شود تا مورداستفاده دست اندرکاران تعلیم و تربیت قرار گیرد و متربیان خود را برای رساندن به این اهداف تلاش کنند. روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی است. در این مسیر بیشترین استفاده از سه تفاسیر نمونه، المیزان و تفسیر اطیب البیان شده است. نتیجه تحقیق، دستیابی به یازده هدف اجتماعی تربیت اقتصادی از منظر قرآن است. این اهداف یا مربوط به بینش است که ازجمله شناسائی قوانین و مقررات اجتماعی-اقتصادی، اعطای بینش نسبت به رشد معنوی متربی، رفاه عمومی جامعه، و شناسایی متربی به حقوق دیگران است. یا اهداف مربوط به گرایش است که ازجمله ایجاد انگیزه متربی در جهت خدمت رسانی به دیگران، اهتمام متربی به آبادانی دنیا در راستای آخرت و طمع نداشتن به اموال دیگران و جهت دهی به آموزش و مهارت های اقتصادی است یا مربوط به رفتار متربی است که ازجمله دعوت متربی به عدالت اجتماعی، جهت دهی متربی به اصلاح جامعه، جهت دهی متربی به پرورش فرهنگ کار و جلوگیری از دین فروشی است.

هدف از انجام این پژوهش، تدوین اهداف، مبانی، اصول و روش های تربیت بدنی در تربیت اسلامی بوده است. یافته های تحقیق با استفاده از روش تحلیل محتوا، حاکی از آن است که بین تربیت بدنی به عنوان یک علم و اسلام به عنوان یک دین، می توان ارتباط هایی را جستجو کرد، به طوری که پیش فرض های برگرفته از اندیشه اسلامی، به نوبه خود، بتواند فرآیند نظریه پردازی را در این علم تحت تاثیر قرار دهد. بر اساس دیدگاه اسلامی، چون تربیت بدنی بخشی از تعلیم و تربیت محسوب می شود، اهداف آن در جهت اهداف کلی تربیت اسلامی و شامل سه دسته است. هدف غایی تربیت بدنی، همان هدف غایی تربیت اسلامی، یعنی قرب الهی است. ادهاف واسطه ای، به دو دسته تقسیم می شوند: فردی و اجتماعی در نهایت هدف جزئی آن،حفظ سلامت، قدرت و نشاط برای زندگی و فرآهم آوردن زمینه معاش در زندگی کنونی و حیات اخروی است. مبانی تربیت بدنی به دو دسته فردی و اجتماعی تقسیم می شود که ناظر بر ویژگی های عمومی انسان است. اصول هم به تبع مبانی، به دو نوع فردی و اجتماعی تقسیم می شود که بر ویژگی های عمومی انسان استوار می باشد و ناظر بر قواعد عام برای تنظیم فعالیت های بدنی است. روش های تربیت بدنی بر حسب اصول دسته بندی شده اند.

تربیت عرفانی و معنوی با موضوع (معرفت الله)، هدف (قرب و فنای فی الله) و روش خاص (کشف و شهود)، از مهم ترین ساحات و جنبه های تربیتی انسان است. ازاین رو شایسته است که تلاش های تربیتی انسان در مسیر رشد و شکوفایی این ساحت، یعنی تعالی معنوی و عرفانی انسان جهت دهی شود. اهداف این عرصه (معرفت یابی، محبت یابی، اطاعت ورزی و خداگونگی) مبتنی بر هست ها و نیست هایی در حوزه هستی شناختی و انسان شناختی و معرفت شناختی است. دستیابی به این اهداف نیز از سویی بر بایدها و نبایدهای برآمده از مبانی استوار است و از سوی دیگر به روش ها و راهبردهایی نیاز دارد که از منابع اصیل دینی و بیانات رهپویان این وادی به دست آمده است. در پژوهش پیش رو با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی اهداف اصول و روش های عرفانی پرداخته ایم.